250'nci yaş gününde ABD kurumsal meşruiyet sorunu - Dünya Gazetesi

ABD bağımsızlığının 250. yılını kutlarken, kurumsal bağlamda çift başlılık söz konusu. Kongre'nin 10 yıl önce partiler üstü bir çerçevede kurduğu “America250” komisyonuna bağış yapmak isteyenlere, Beyaz Saray'ın kurduğu “Freedom 250” banka hesap bilgileri verilmiş. Washington'da yaşanan bu ikilik, kâğıt üstünde bir bütçe anlaşmazlığı gibi görünse de dünyanın farklı başkentlerinde giderek yaygınlaşan bir eğilime işaret etmekte.

ABD Kongresi 2016 yılında, ülkenin 250. yıl dönümü­nü kutlamak üzere Ameri­ca250 adıyla bilinen bir komisyon kurdu. Obama imzasıyla, yönetim kurulunda hem Cumhuriyetçi hem Demokrat isimlerin yer aldığı ko­misyon, bilinçli olarak partiler üs­tü bir kimlikle tasarlandı. Amaç, ülkenin kuruluş anlatısını herhan­gi bir siyasi kampanyanın parça­sı hâline getirmeden, on yıl süren bir hazırlık takvimine yaymaktı. Bu on yıl boyunca yerel etkinlikler­den ulusal konserlere, eğitim prog­ramlarından gezici sergilere kadar geniş bir portföy inşa eden kuru­mun başkanlığını, Obama dönemi Hazine Bakanı Rosie Rios üstlenir­ken; kurul üyeleri arasında her iki partiden eyalet yöneticileri, tarih­çiler ve iş dünyası temsilcileri bu­lunmaktaydı.

Başkan Trump ikinci dönemin­de göreve başladıktan birkaç gün sonra farklı bir yol izledi. Başkan­lık kararıyla Beyaz Saray bünyesin­de konuyla ilgili bir çalışma grubu kuruldu ve geçen aralık ayında ka­mu-özel ortaklığıyla Freedom 250 adlı yapı tesis edildi. Freedom 250, National Park Foundation'ın ta­mamına sahip olduğu bir limited şirket olarak kuruldu. Kurumun tek çalışanı, Trump'ın ilk döne­minde Dışişleri Bakanlığı'nda gö­rev yapmış iş insanı Keith Krach. Yönetimde Trump'ın 2024 kam­panyasının danışmanlarından Ch­ris LaCivita gibi isimler bulunuyor. Demokratların iddiasına göre bu kuruluş, Trump yönetiminin Ame­rica250'yi kendine yakın isimler­le doldurma girişimlerinin başarı­sız kalmasının ardından, alterna­tif olarak devreye sokuldu. Kongre denetiminden bağımsız, doğrudan yürütmenin kontrolünde bir yapı elbette bilinçli bir kurumsal tercih.

America250 kendi programını Washington dışına, eyalet ve şehir düzeyindeki etkinliklere yaymayı tercih ederken, Freedom 250 baş­kentte görünürlüğü yüksek etkin­liklere odaklanmış durumda. Bu iş bölümü resmi bir anlaşmadan zi­yade, gücün fiilen nerede toplandı­ğının bir yansıması.