Enflasyonda çifte cephe - Prof. Dr. Dilek LEBLEBİCİ TEKER - Dünya Gazetesi

Küresel piyasalarda son birkaç ayın hikâyesi oldukça karışık. Orta Doğu'da bitti bitecek, ılımlıya dönecek denilen gerilim bir tırmanıyor bir duruluyor. Brent petrol de bu sürede yeniden 100 dolar seviyelerini gördü, sonra geri çekildi. Dezenflasyon politikalarını tehdit eden bu be­lirsizlik ortamı; merkez bankaları için de zor bir süreci işaret ediyor. Gelişmeler, dezenflasyonda risk yaratacak iki unsurun altını çiziyor.

Jeopolitik riskler petrol fiyatlarını tırmandı­rırken, enerji maliyetleri üzerinden ulaştırma­dan sanayiye, tarımdan lojistiğe kadar üretimin hemen her aşamasını etkiliyor. Enerji ithalatçı­sı ülkeler için bu durum cari açık, döviz kuru ve enflasyon üzerinde ilave baskı anlamına geliyor.

Fakat enerji odaklı enflasyon riskinde tek un­sur Brent'in her gerilim ortamında yeniden tır­manışta olması değil. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Temmuz raporunda çok önemli bir nüan­sa dikkat çekmiş. Rapora göre ham petrol arzı haziranda günlük 4,1 milyon varil artışla 98,8 milyon varile yükselmiş. Bu rakam ham petrolde kuyu kapasitesi tarafında bir sorun olmadığına ya da bir kıtlık bulunmadığına işaret ediyor.

Öte yandan, sorunun rafinaj tarafında olduğu vurgu­lanıyor. Küresel rafineri üretiminin haziranda ancak 1,5 milyon varil artabildiği ve geçen yıla kıyasla üretimin halen 6 milyon varil gerisinde olduğu vurgulanmış. Orta Doğu'da hem rafine­rilerin vurulması hem de Hürmüz koşulları pi­yasayı zorluyor. Konu sadece Orta Doğu gerili­mi de değil. Rusya-Ukrayna savaşı da halen de­vam ediyor. Rusya'nın rafinerileri de saldırılarla kısıtlandı.