Ukrayna'nın geleceği fiyatlanırken Türkiye bugünden yerini alıyor - Dünya Gazetesi

Bugün birçok kişi Türkiye-Uk­rayna Serbest Ticaret Anlaş­ması'nı gümrük vergileri üzerin­den okuyor. Yüzde 90’lık serbest­leşme, 10 milyar dolarlık hedef, tarife kotaları... Rakamlar doğru, ama hikaye yanlış.

Oysa asıl değişim zamanda. Çünkü bazı anlaşmalar bugünü değil, geleceği satın alır. 2022'nin Şubat başında, savaşın patlak ver­mesinden yalnızca üç hafta ön­ce imzalanan bu metin, dört yıl­dan uzun süre çekmecede bekledi. Türkiye tarafı işini 2024'te bitir­di. Ukrayna Parlamentosu ise bu yılın ortasında, savaşın dördüncü yılını geride bırakırken kabul et­ti. Aradaki gecikme bir ihmal de­ğildi. Bir zamanlama meselesiy­di. Ve zamanlama, bu yazının asıl konusu.

Türkiye neden bu anlaşmayı imzaladı sorusunun kolay bir ce­vabı var; gümrük istatistikleri. Ama gerçek cevap başka bir yerde duruyor. Türkiye, savaşın ortasın­da bir ülkeyle masaya oturarak sa­vaştan sonrasına bir yer ayırıyor. Bugünün ticaret hacmi 6,5 milyar dolar civarında; mütevazı bir ra­kam, Avrupa ölçeğinde neredeyse görünmez. Ama Türkiye'nin bak­tığı şey bu rakam değil. Baktığı şey, Ukrayna'nın yeniden inşa edile­ceği 10 yılın kim tarafından şekil­lendirileceği.

Avrupa'nın Ukrayna'yı bugün bu kadar yoğun konuşmasının ne­deni de aynı Dünya Bankası, Avru­pa Komisyonu ve Birleşmiş Mil­letler'in ortaklaşa hazırladığı en son değerlendirme, önümüzde­ki 10 yıl için gereken yeniden ya­pılanma maliyetini yaklaşık 588 milyar dolar olarak hesaplıyor; bu, Ukrayna'nın 2025 yılı gayri safi yurt içi hasılasının neredeyse üç katına denk geliyor. Bu, savaş bit­tikten sonra konuşulacak bir büt­çe değil. Savaş sürerken şimdiden fiyatlanan bir gelecek.